Prof. dr. Sadik Bahtić: Šta su investicije i koji su motivi investiranja u preduzeću?

Prof. dr. Sadik Bahtić: Šta su investicije i koji su motivi investiranja u preduzeću?

Piše: Prof. dr. Sadik Bahtić

Investicije predstavljaju neophodan preduslov za ostvarenje napretka i realizaciju stalnog nastojanja čovjeka da ovlada prirodnim silama i iskoristi ih za što efikasnije zadovoljenje svojih potreba. Bez investicija nema tehnološkog progresa, kao ni napretka u cjelini.

Investicije odnosno investiranje su dio globalnog problema razvoja kao kontinualnog procesa koji svako društvo i svako preduzeće osigurava svoje buduće poslovanje. Investiranje dolazi kao finalni čin cjelokupnog procesa, kojim se realiziraju planirani razvojni ciljevi a i time i cjelokupan razvoj.

Svaka organizacija je prinuđena da investira, jer investiranje predstavlja jedini način realizacije ciljeva razvoja. Investicije su prema tome neophodnost jer dalji razvoj svakog preduzeća vezan za dobro planiranje i efikasnu ralizaciju investicija. Investicije ili potrebna ulaganja u opremu, tehnologiju, istraživanja, kadrove predstavljaju najvažniji uslov realizacije razvoja. Investiciona politika predstavlja politiku ulaganja u realizaciju razvoja.

Ona definiše prioritete i daje osnovne kriterijume za globalno rangiranje i selekciju investicionih projekata, znači smišljeno uticanje na realizaciju razvoja. Zbog toga se ona mora bazirati na principima razvojne politike. Postoji veliki broj različitih definicija pojma investicija i investiranja, mada ne postoji opšta saglasnost oko definicije investicija, ali se uglavnom autori slažu da investiranje predstavlja „podnošenje žrtava, odricanje od potrošnje u
sadašnjosti“ da bi se dobile određene koristi ubudućnosti.

Žrtve koje se podnose u sadašnjosti i koristi, odnosno prihodi, koji se očekuju u budućnosti predstavljaju jednu od osnovnih karakteristika investicija i procesa investiranja. Ta karakteristika označava investiranje kao vremensku kariku između sadašnjosti i budućnosti. Jedna od najznačajnijih karakteristika
procesa investiranja je i ne izvjesnost.

Koji su motivi investiranja u preuzeću?

Realizacija bilo koje razvojne aktivnosti ili akcije zahtjeva ulaganja velikih finansijskih sredstava. Investicije ili potrebna ulaganja u opremu, tehnologiju, istraživanja, kadrove predstavljaju najvažniji uslov realizacije razvoja.

Investiciona politika predstavlja politiku ulaganja u realizaciju razvoja. Ona definiše prioritete i daje osnovne kriterijume za globalno rangiranje i selekciju investicionih projekata, znači smišljeno uticanje na realizaciju razvoja.

Zbog toga se ona mora bazirati na principima razvojne politike. Razvojna politika je opšta i odnosi se na politiku u dužem vremenskom periodu, dok je investiciona politika konkretnija i operativnija, i odnosi se na kraći vremenski realizacije. Investicionom politikom se određuju konkretni programi čijom realizacijom se ostvaruju ciljevi razvoja.

Investiciona politika se bazira na osnovnim načelima:

a) Usklađenost sa bazičnim ciljevima društva kao cjeline,
b) Usklađenost sa bazičnim ciljevima preduzeća,
c) Potpuna konzistentnost sa razvojnom politikom preduzeća,
d) Istraživanje kao osnova za vođenje investicione politike,
e) Objektivnost u odlučivanju o najpovoljnijim investicionim rješenjima, te
f) Usklađenost sa politikom rasta životnog standarda.

Postoji i određeni broj faktora koji determinišu definisanje investicione politike, a najznačajniji su:

a) Tržište,
b) Nauka i tehnologija,
c) Kadrovske i finansijske mogućnosti preduzeća,
d) Institucionalni uslovi, kao i
e) Organizacione mogućnosti preduzeća.

S obzirom da se razvojna politika ostvaruje investicionom politikom, činjenica je da se one ne mogu izjednačiti, što se često u praksi čini. U literaturi se navodi nekoliko veoma značajnih momenata koji ukazuju na razliku.

Prvo, preduzeća obično vrše ulaganja sredstava u realizaciju sopstvenog razvoja, dakle za realizaciju sopstvene razvojne politike, međutim ona
često ulažu u druga preduzeća radi obezbjeđenja potrebne energije, sirovina, djelova itd.

Drugo, preduzeće može ostvariti sopstveni razvoj bez ulaganja finansijskih sredstava ili sa veoma često malim sredstvima. To se posebno odnosi na razvoj postojeće tehnologije, razvoj organizacije, kadrova itd. Treće, određena ulaganja ne moraju dovesti, ili ne dovode do razvoja preduzeća. To se odnosi na neefikasna ulaganja, ulaganja koja proističu iz definisane razvojne politike, ovakva ulaganja ne podstiču razvoj već ga usporavaju.

Proces investiranja obuhvata skup svih aktivnosti u cjelokupnom periodu planiranja, pripreme i realizacije jednog investicionog projekta, odnosno cjelokupan proces realizacije, od stvaranja ideje za investiranjem, do konačnog završetka investicionog poduhvata.

To je veoma složen proces koji obuhvata veliki broj podprocesa, faza i pojedinačnih aktivnosti, čija ukupnost u efikasnoj pripremi i realizaciji dovodi do ostvarenja prvobitne zamisli, dakle do realizacije planiranog investicionog projekta.

Komentari (0)

Još uvijek nema komentara. Postavite prvi komentar!

Ostavi komentar