Sigurnost, stabilnost i bezbjednost države kao garant stranih investicija

Autor: Frontal.ba

Unapređenje poslovnog okruženja za domaće i strane investitore trebalo bi da je jedan od ultimativnih ciljeva svake društveno odgovorne vlasti. Povećanje opšte sigurnosti i stabilnosti u političkom i svakom drugom smislu pozitivan je signal stranim investitorima čija se percepcija rizika poslovanja između ostalog bazira i na tim faktorima.

U skladu sa istraživanjem koje su u septembra 2018. godine na uzorku od 1000 punoljetnih stanovnika Republike Srpske, metodom anketiranja licem u lice sprovelo UG Nova ideja RS 2030, 26, 9 % građana tog entiteta misli da bi upravo ulazak BiH u NATO imao pozitivan uticaj na privlačenje stranih investicija.

Uloga NATO-a

Unutar tih 26,9%, na mlade starosti do 29 godine otpada najviši procenat, 32.9 %, dok isto misli 25,6% ispitanika starosti od 30 do 44 godine, 26,9% onih starosti od 45 do 59 godina i 21,2% ispitanika starijih od 60 godina.

Iz navedenog se da zaključiti da sa povećanjem godina starosti opada uvjerenje da će ulaskom zemlje u NATO doći do povećanja stranih investicija u zemlji.

Sa druge strane, a u ekonomskom kontekstu gledano takođe, zanimljivo je da puno veći procenat ispitanih stanovnika Republike Srpske, njih 45,3%, smatra da će ulaskom BiH u NATO doći do poboljšanja ekonomske situacije u zemlji gdje opet prednjače mladi na koje sa tim mišljenjem otpada 55,5%, dok ponovo sa godinama starosti taj procenat opada: 47,6% ispitanika starosti od 30 do 44 godine, 38,5% ispitanika od 45 do 59 godina i 37,9% starijih od 60 godina ima isti stav.

Da postoji veza između većeg priliva stranih investicija i NATO integracija jasno je iz primjera Crne Gore. Podsjećamo, Crna Gora je postala članicom Sjeveroatlantskog saveza u junu mjesecu 2017. godine. Tako su, nakon što je Crna Gora obilježila prvu godinu članstva u NATO-u, iz Centralne banke Crne Gore avgusta 2018. godine objelodanili podatke da je “udvostručen priliv investicija u prvoj polovini ove godine, u odnosu na isti period prošle godine”:

“Prema preliminarnim podacima, ukupan priliv stranih direktnih investicija iz zemalja članica NATO (28 zemalja) u prvih šest mjeseci 2018. godine iznosio je 215,2 miliona eura, što je značajno više nego u istom periodu 2017. godine kada je priliv iznosio 96,6 miliona eura”.

Kako je još navedeno, najveći priliv stranih direktnih investicija, među zemljama članicama NATO-a, u prvih šest mjeseci 2018. godine ostvaren je iz Italije (18% ukupnog priliva), Mađarske (13,6%), Turske (7,3%) i Belgije (2,8%), te se dodaje da se “efekti integracija ogledaju u dužem periodu i imaju uticaja na sve investitore, kroz uticaj na poslovni ambijent, bez obzira na porijeklo”.

Trend porasta investicija iz zemalja članica NATO u Crnoj Gori nastavio se i u narednom periodu, što je početkom septembra ove godine potvrdio direktor Agencije za promociju stranih investicija, Miloš Jovanović iznoseći podatak da je “priliv svih stranih investicija porastao 2018. godine 30-ak odsto u odnosu na 2017. godinu, dok je priliv direktnih stranih investicija iz zemalja članica NATO saveza porastao čak 64 odsto, što je veliko povećanje u odnosu na 2017. godinu”.

U pomenutoj anketi, jedno od pitanja za građane Republike Srpske bilo je i kakav bi uticaj imao ulazak BiH u NATO na poboljšanje imidža države u svijetu. Na ovo pitanje pozitivno je odgovrilo 24,4% ispitanika.

Važan je imidž

Da je upravo i imidž, odnosno “reputacija Crne Gore na globalnom nivou u porastu nakon pristupanja NATO savezu”, polovinom juna tekuće godine izjavila je i ambasadorica SAD-a u Crnoj Gori, Judy Rising Reinke.

Primjer Crne Gore nije jedini. Tako su u skladu sa podacima Erustata sve zemlje koje su 2004. godine postale članicom NATO-a imale u narednim godina porast stranih investicija, gdje su se do 2006. godine u Bugarskoj, Mađarskoj, Češkoj i Poljskoj udvostručile, dok su u Rumuniji sa 20.7 milijardi dolara 2006. godine i u naredne dvije godine nastavile drastično rasti dosežući 2008. godine cifru od 41 milijardu dolara.

Nešto drugačiji primjer je Estonija koja je takođe postala članicom NATO-a 2004. godine kada su direktne strane investicije u ovu zemlju iznosile 10 milijardi, a 2006. godine “tek” 12,6 milijardi dolara.

Uzevši u obzir da su od deset vodećih svjetskih ekonomija, njih šest, SAD, Njemačka, Francuska, Italija, Velika Britanija i Kanada članice Sjeveroatlantskog saveza, ne treba čuditi da nakon učlanjenja zemlje u NATO, investicije koje dolaze iz zemalja NATO-a u novu članicu imaju ovako značajan porast.

Kada je BiH u pitanju, kojoj je od kraja 2018. godine aktiviran Akcioni plan za članstvo (MAP) u NATO, u skladu sa podacima Centralne banke BiH direktna strana ulaganja u BiH u 2018. godini iznosila 783.4 miliona gdje prednjače investicije iz Ruske Federacije na koje otpada 140 miliona KM, Hrvatske 106, te Holandije 94 miliona KM.

Do određenog povećanja investicija došlo je iz Austrije (87 miliona KM), Njemačke (84), Velike Britanije (81), Švicarske (40), Slovenije (33) i Italije (23).

Što se tiče djelatnosti u 2018. godini u okviru kojih  je registrovano najviše direktnih stranih ulaganja, izdvajaju se financijske uslužne djelatnosti osim osiguranja i mirovinskih fondova sa 145.6 miliona KM, proizvodnja koksa i rafiniranih naftnih proizvoda sa 135.8, trgovina na veliko, osim trgovine motornim vozilima i motociklima 87.7, proizvodnja baznih metala 52.0, proizvodnja motornih vozila, prikolica i poluprikolica sa 39.0, proizvodnja i snabdijevanje el. energijom, plinom, parom i klimatizacija sa 36.8, poslovanje nekretninama 33.4, proizvodnja hemikalija i hemijskih proizvoda sa 32.8 i proizvodnja pića 30.7 miliona KM.

Kompletan tekst počitajte OVDJE.

Komentari (0)

Još uvijek nema komentara. Postavite prvi komentar!

Ostavi komentar