Mikrobiolog iz Engleske: BiH će ostati nevakcinisani rezervat

Mikrobiolog iz Engleske: BiH će ostati nevakcinisani rezervat

Dan nakon što je u Velikoj Britaniji zabilježen rekordan broj novozarađenih za jedan dan, preko 50 hiljada, regulatori ove zemlje odobrili su upotrebu svoje vakcine, koju su razvili AstraZeneca i Univerzitet Oxford, u nadi da će ona, uz postojeću Pfizera i BioNTecha izvući zemlju iz katastrofalne situacije u koju je zapala zbog širenja korona virusa, piše Al Jazeera Balkans.

Da bi stvari bile još gore, u južnoj Engleskoj nedavno je otkrivena i nova vrsta korona virusa, zaraznija i potencijalno smrtonosnija, što je Britaniji prišilo epitet „novog Wuhana“, te je dovelo u svojevrsnu izolaciju od ostatka svijeta.

Šta se dešava u Engleskoj, šta znači dolazak vakcine AstraZenece i Oxforda, te kako je nastala nova vrsta korona virusa, u intervjuu za Al Jazeeru govorio je Branko Rihtman, mikrobiolog sa Univerziteta u Warwicku, rođeni Sarajlija koji živi u Engleskoj, a koji je i sam primio vakcinu AstraZenece u razvojnoj fazi.

– Vlada je pristupila krizi vrlo neodlučno. Umjesto da krenu s mjerama, odugovlačili su. Nisu mogli odlučiti da li će se ponašati po uzoru na Švedsku gdje se išlo na model imuniteta krda, koji ne funkcioniše, ili će sve zatvoriti. Na kraju su morali uvesti stroge mjere i to je pomoglo, ali je cijena odugovlačenja bila ogromna. Stroge mjere koje su uveli na proljeće su dale rezultat i brojevi zaraženih i hospitaliziranih su svedene na minimum. U tom momentu se vlada odlučila na dizanje mjera, bez da su osposobili mehanizam za testiranje i praćenje kontakata bez kojih je dizanje mjera katastrofalno.

Povrh toga su ugovori za vođenje testiranja, nabavku testova i zaštitne opreme davani firmama koje nemaju iskustva sa takvim aktivnostima, ali se nalaze u finansijskim vezama sa članovima vladajuće Konzervativne stranke, što je načinilo dodatnu štetu. Ako dodamo i vrlo česte ispade članova vlade ili visokih savjetnika vlade koji su hvatani u kršenju mjera koje su sami propisali, povjerenje u vladu je palo na minimum i ljudi su se prestali držati i onih malo mjera koje su bile na snazi. Sve je to dovelo do nove katastrofe. Engleska je sličnija Balkanu nego što to ljudi misle.

Nedavno je otkrivena nova vrsta korona virusa u južnoj Engleskoj. Kakve su nove informacije, o čemu se radi i zašto je ta vrsta agresivnija i zaraznija od „stare“?

– Novi soj virusa je prvi put otkriven u septembru ali je tek nedavno buknuo. Ovaj virus, kao i svaki drugi, vrlo brzo mutira. U prosjeku, svaka treća viralna čestica ima jednu mutaciju u svom genomu, a svaka zaražena osoba proizvede u prosjeku između milijardu i hiljadu milijardi viralnih čestica, tako da se može zaključiti da mutacije nisu uopšte rijetka stvar. U ovom novom soju postoji 17 mutacija u odnosu na originalni genom virusa iz Wuhana, a najznačajnije su dvije. Ono što ove mutacije čine je da povećavaju afinitet virusa za receptor ACE2 koji se nalazi na ljudskim ćelijama i ubrzavaju proces zaraze i samim tim i širenje virusa od ćelije do ćelije i od osobe do osobe. Ono što se nije promijenilo između starog i “novog” soja virusa je virulentnost – mjera u kojoj virus izaziva simptome bolesti. Simptomi su isti, kao i mortalitet. Nažalost, činjenica da je virus zarazniji od originalnog soja znači da će se veći broj ljudi zaraziti, a samim tim će se i broj ljudi koji će imati teške simptome i onih koji će podleći, povećati.

Kako uopšte dolazi do toga da se virus mijenja i možemo li očekivati jos mnogo novih vrsta? Kako onda staviti pandemiju pod kontrolu?

– Virus se mijenja zbog mutacija koje se dese u procesu replikacije – prepisivanja – njegovog genoma. U ljudsku ćeliju uđe jedan virus, u većini slučajeva, koji ima jednu molekulu RNK kao svoj genom. Kad se proces infekcije završi, iz svake zaražene ćelije izađe prosječno 1.000 novih virusa. Znači virus mora da prepiše originalnu molekulu RNK 1.000 puta. Proces replikacije nije perfektan i otprilike na svakih 1.000 „slova“ genetskog koda desi se jedna greška. Većina tih grešaka bude popravljena ili ne utiče na osobine virusa ali neke greške čine to da virus postaje “bolji” u procesu zaraze ljudi i onda se ti mutanti rašire brže kroz populaciju. Za primjer, ako poredimo genom originalnog virusa iz Wuhana i genom virusa koji se danas širi, postoji oko 12.000 mutacija po kojima se ta dva soja razlikuju. Uprkos tolikom broju mutacija, sam virus se nije promijenio sa aspekta simptoma bolesti koje izaziva.

  • Utiču li te mutacije na djelotvornost postojećih vakcina?

– Ono sto je ohrabrujuće je da izgleda ne utiču, ali to ne znači da se takva promjena ne može desiti u budućnosti. Zato je izuzetno važno da se što veći broj ljudi vakciniše što je moguće brže. Virus može mutirati samo tokom procesa zaraze – što je manji broj ljudi koje virus može zaraziti, manje su šanse da će se pojaviti mutacija koja ce uzrokovati teže simptome bolesti ili koja će pomoći virusu da „izbjegne“ zaštitu vakcina.

Kompletan tekst pročitajte OVDJE.

Komentari (0)

Još uvijek nema komentara. Postavite prvi komentar!

Ostavi komentar